Pełny podgląd zapiski o zdarzeniu dotyczącym edukacji i stopni naukowych

Fragment zapiski 1 , Numer strony/karty w źródle: 144

CCLXXXIV. Fridericus Princeps Poloniae, electus et confirmatus Episcopus Cracoviensis, erectionem et fundationem ecclesiae collegiatae Omnium Sanctorum Cracoviae confirmat.
In Iłża, Anno 1490, die 24 mensis Martii.

Fragment zapiski 2 , Numer strony/karty w źródle: 144

In nomine Domini Amen. Ad perpetuam rei memoriam. Quoniam labentium temporum cursus et consumens omnia vetustas eorum, quae geruntur, memoriam secum rapit: ad sumendum oblivionis incommodum laudabilis et longaevae observationis exemplo providit antiquitas remedio scripturarum, ne edacitate temporis clara praesentibus reddantur futuris ambigua et obscura; perit enim rerum gestarum tam memoria quam veritas, nec in notitiam posterorum plene et fideliter pervenit, quam scripturarum veritas non ostendit: decorum itaque et commendabile est, ut gesta atque opera humana literarum roborentur munimine, ea praesertim, quae sunt pro laudis divinae augmento et salute instituta animarum. Proinde nos Fredericus Dei et Apostolicae Sedis providentia electus confirmatus ecclesiae Cracoviensis, significamus tenore praesentium quibus expedit universis praesentibus et futuris, praesentium notitiam habituris: qualiter suscepti regiminis cura, officio et onere, de salubri et fructuoso ecclesiarum statu, divinae quoque laudis solliciti augmento, hoc potissimum insidet cordi nostro et ad hoc totis desideriis aspiramus, ut in cunctis ordinationi subiectis nobis et creditis ecclesiis, ex nostro studio opem et industriam ministrorum Christi merito et numero augeatur conditio et fidelium animarum proveniat profectus. Sane debita animadversione considerantes, quod dudum ad laudem et honorem omnipotentis Dei sub titulo Omnium Sanctorum ecclesia parochialis in civitate Cracoviensi fundata et erecta, certis bonis mobilibus et immobilibus, decimis, censibus, proventibus et redditibus ex mera liberalitate magnificorum, generosorumque et nobilium de Tharnow, Myelsthyn et Iaroslaw haeredum dotata ac de iure patronatus, collatione eorundem existens, non tantum quantum meretur et loci illius requirit dignitas, divinis laudibus honoratur, specialis devotionis moti affectu, disposuimus illam ad supplicationem et petitionem ipsorum dominorum patronorum ecclesiae ipsius extollere, ut in ea altissimus Deus in horis canonicis, caeterisque officiis iugiter habundancius laudetur, cultusque divinus cum debita veneratione tanto stabilior, ferventiorque et devotior perpetuo perseveret, quanto viri praestantiores ordinati fuerint in ea et instituti, prout in certis literis dictorum patronorum in hac re confectis et pro maiori subsistentia coram nobis oblatis et exhibitis, luculentius et clarius vidimus et cognovimus contineri. Quarum literarum tenor sequitur in hunc modum:

Fragment zapiski 3 , Numer strony/karty w źródle: 145

„In nomine Domini Amen. Ad perpetuam rei memoriam. Nos Iohannes de Tharnow alias de Zochow Vexillifer terrae Cracoviensis, Spithko de Melsthyn Zavichostensis, Spithko Palatinus Sandomiriensis et Capitaneus Leopoliensis, Raphael Castellanus et Capitaneus Sandomiriensis, Regni Poloniae Marsalcus, germani de Iaroslaw, Iohannes Rapsthynsky de Thanczyn Visliciensis, Iohannes de Ostrorog alias de Slupow Poznaniensis Castellanus, caeterique collatores et patroni utriusque partis domus videlicet muratae et domus ligneae ecclesiae parochialis Omnium Sanctorum in Cracovia, ac altarium sive perpetuorum beneficiorum in ipsa ecclesia parochiali Sanctorum Omnium consistentium infrascriptorum, quia inter desiderabilia cordis nostri ad haec praecipue nostra suspirat devotio et mentis affectus, illa intentioribus prosequi desideriis et sollicitudinis studio dirigere, ut ecclesia eadem Sanctorum Omnium iurispatronatus et collationis nostrae, praesertim in his, quae honorem Dei, Sanctorumque eius Omnium et cultum divinum in ea amplificandum concernunt et requirunt, commodumque salutis animarum Christi fidelium respiciunt, felicia temporibus nostris susciperet incrementa, ac ea quae circa talia debite fiunt et consummantur, ut solida in futurum permaneant, testimonio literarum et consensus nostri unanimi voluntate perhennentur; proinde notum facimus tenore praesentium quibus expedit universis praesentibus et futuris, praesentium notitiam habituris: quomodo provida deliberatione et consideratione attendentes et in animis nostris revolventes, quod Cracoviensis civitas incliti Poloniae Regni capitalem locum et titulum obtinet insigniorem, et ecclesia parochialis Omnium Sanctorum antedicta in ipsa civitate situata, cuius ex praedecessoribus nostris, ipsius ecclesiae ambarum partium fundatoribus, patroni et collatores secundum voces et merita antiquitus observata existimus, dono Dei sufficienter titulo inter alias ecclesias maiores dictae Civitatis non minori gaudet insignita, aliasque sumptuose et decenter ornata, aedificata et populosa existit, per duos plebanos pro tempore existentes regi solita et gubernari consueta, quam pro decore Dei et divini cultus augmento in ipsa amplificando, saluteque animarum nostrarum et omnium Christi fidelium, non per errorem ac improvide, sed matura intra nos deliberatione praehabita, de certa nostra scientia, deliberatione et voluntate, altiori et eminentiori honoris titulo extollere et insigniri summopere cupientes et satagentes, ex ipsa parochiali ecclesia de unanimi nostrorum omnium, ac venerabilium dominorum Arnolphi de Myrzinyecz Sacrae Theologiae Professoris et Decretorum Doctoris, et Nicolai Gromaczsky, ipsius ecclesiae partium ambarum modernorum rectorum et plebanorum unanimi adhaerenti consensu et voluntate, per illustrissimum Principem et reverendissimum in Christo patrem dominum Fredericum Dei gratia electum confirmatum ecclesiae Cracoviensis erigendam, et titulo ecclesiae parochialis, quo prius gaudebat, omnimode extincto, suppresso et abrogato, de novo creandam decrevimus, statuimus et deliberavimus, sic quod ecclesia eadem Omnium Sanctorum quondam parochialis, amodo et in antea ecclesia collegiata crearetur, nominetur et vocetur, quodque dominus Nicolaus Gromaczsky plebanus domus muratae deinceps Praepositus, dominus vero „ Arnolphus domus ligneae Decanus, altaristae autem altarium sive beneficiorum perpetuorum in ipsa ecclesia existentium infrascriptorum, videlicet altaris tituli Corporis Christi collationis et iurispatronatus domini Spithkonis de Melsthyn, item altaris eiusdem alterius partis collationis et iurispatronatus domini Iohannis

Fragment zapiski 4 , Numer strony/karty w źródle: 146

Rapsthynsky, item altaris circa ambonam collationis et iurispatronatus dominorum Doctorum et Magistrorum Universitatis studii Cracoviensis, item altaris sub choro novae fundationis et iurispatronatus domini Melsthynsky, item altaris sub organo collationis et iurispatronatus dominorum Sworcz Iurgi, item altaris Sanctae Mariae fraternitatis pauperum collationis et iurispatronatus Seniorum fraternitatis eiusdem, item altaris in capella antiqua collationis et iurispatronatus domini Petri olim Zupparii, Praepositi Sandomiriensis moderni, ac eorum successores pro tempore existentes, Canonici appellentur et intitulentur temporibus aeviternis. Et quia spiritualia sine temporalibus nequeunt subsistere, dignum censuimus, proventus uniuscuiusque ipsorum, scilicet Praepositi, Decani et Canonicorum, quibus in futurum debeant gaudere, praesentibus declarandum et specificandum, ad succidendum lites in futurum evitandas. Unde primo Praepositus ecclesiae eiusdem modernus et successores sui legitimi amodo et deinceps habebunt et possidebunt in fundo et sua dote dictae Praepositurae hos videlicet proventus et decimas: primo praedium in Podskalany cum tribus (h)ortulanis; item decimas in villis Zagayow, in Pyassek, in Zerkow, in Bambel, in Vyelkavyesz, in Byalikosczyol, in Vyrzchovisko, in Czlo; item censum terreum apud certos cives Cracovienses in areis et domibus, quas possident in platea Castrensi novem marcas; item tres domos muratas sibi invicem coniunctas et adiacentes cimiterio ecclesiae eiusdem Omnium Sanctorum, seu censum ex eisdem, de quo annuatim secundum magis et minus possent conveniri; tamen una cimiterio vicina ex eisdem tribus pro vicariis perpetuis circa ecclesiam eandem instituendis, de quo infra latius continetur, per eundem Praepositum data est et incorporata, de qua census non sunt eidem dandi in futurum et consignandi. Census, proventus et decimae domini Decani ipsius ecclesiae isti esse debent, per eum habendi et perpetuo possidendi: primo praedium cum curia, (h)ortulanis, agris, pratis, (h)ortis, lacubus, silvis ex utraque parte Vysla iacentibus, una cum decima manipulari omnis grani post agros et araturas omnium agricultorum villae Przegorzali; item decimae manipulares in villis Byelany post omnes curiae et kmethonum agros et araturas, in Czechy post duas curias sive praedia nobilium et haeredum, in Slupow post agros curiales et quatuor kmethonum, Gadawa post agros curiae domini Tharnowsky, iu parva Pyassek, Gadawa, Lyppi, Karszi, una cum decima post curiam nobilis Iohannis Chrosczyczsky in parochia ecclesiae in Kyge. Item habebit et possidebit idem dominus Decanus censum terreum per certos cives Cracovienses in platea Castrensi, de areis et domibus quas inhabitant, duodecem marcas cum uno fertone pecuniarum; quem tamen censum pro vicariis supradictis idem Decanus, duodecem marcarum cum fertone, dedit et contulit dandum et incorporandum pro singulis annis, dotem sive domum suam plebanalem domus ligneae a datia cuiusvis census eisdem vicariis volens esse liberam et exemptam, sibi et successoribus suis totum dominium et proprietatem in eadem reservans. Canonici autem ex altaribus superioribus nominatis erigendi, creandi, ac eorum quilibet habebunt fundos suos, in quibus diutius fundati et instituti fuere. Ius quoque patronatus et praesentandi dictorum Praepositi et Decani, dum et quotiens vacatio occurreret, nobis et successoribus nostris, secundum morem et consuetudinem antiquitus inter nos observatam, reservantes et reservari volentes, iure etiam patronatus et praesentandi Canonicorum praedictorum patronis ipsorum, iuxta modum antiquum tentum et

Fragment zapiski 5 , Numer strony/karty w źródle: 147

observatum, reservato. Et ut ecclesiae pradictae collegiatae maior decus et honor increscat, et cultus divinus, numerusque personarum ecclesiasticarum Deo famulantium augeatur, praefati dominus Praepositus, Decanus et Canonici septem vicarios perpetuos in sacris ordinibus constitutos, circa ecclesiam eandem continuam residentiam facientes, locare, instituere et ponere debebunt et tenebuntur una cum magistro scolae praeter eos pro uno vicario et eius officio computando: quibus in communi pro salario annuo videlicet praedicti domini Praepositus primo, ut praemittitur, domum muratam cimiterio dictae ecclesiae Omnium Sanctorum vicinam et contiguam, pro inhabitatione continua et perpetua dictorum vicariorum instituendorum, quam pro hac vice in omnibus defectibus et necessariis suis reformare propriis sumptibus et expensis, nec non octo marcas pecuniarum, Dominus vero Decanus quinque decimas pro se habeat, videlicet in parva Pyassek, in Gadawa prope Visliczam, in Lyppa et Karssy, et praediale Iohannis Choroscziczsky in parochia Kyge, absque duodecem marcis pecuniarum census sui supradicti, nec non uterque ipsorum, scilicet tam Praepositus quam Decanus, totas suas partes Offertorii, Columbationis et Denarii Sancti Petri, quae praesentes plebani perceperunt, Canonici autem omnes supradicti et eorum quilibet, qui alias titulo canonicali gaudere voluerint, salarium, quod praesens a lectura missarum circa eorum altaria memorata lectoribus dabant et solvebant, amodo et inposterum pro sustentatione septem vicariorum eorundem perpetuorum, instituendorum, dare debent et non aliis. Quos quidem vicarios prius bene in cantu, lectura et morum idoneitate examinatos ac valentes, eorumque vicarias, quotiens eas coniunctim vel divisim quomodolibet vacare contingat, dicti Praelati cum Canonicis Decano praesentare debebunt, per ipsum Decanum, in absentia sui per Praepositum, aut in absentia utriusque per Seniorem Canonicorum instituendos et investiendos iure parochiali, curaque animarum et administratione spiritualium ecclesiae eiusdem pro meliori regimine apud ipsum vel ipsos duntaxat Praelatos, qui residentiam apud ecclesiam ipsam fecerit vel fecerint personalem una cum ipsis vicariis, in solidum remanentibus. Qui quidem vicarii circa ecclesiam eandem continue residere et nullo alio beneficio curato sive incompatibili se onerare debebunt, sub privatione ipso facto post unum mensem absentiae sive alterius curati adeptionem, vicaria eadem habita vel habenda. Quique ultra alia ecclesiae officia debebunt legere missas altarium supradictorum Canonicorum, signanter illorum, qui eis salarium lectarum solitum daturi erunt et dabunt. Quodque omnes praedicti, videlicet Praepositus, Decanus et Canonici iure canonicali utentes, superpilliciati et almuciati almuciis de cismis alias popyelicze, vicarii vero de pellibus aspergellinis in ecclesia eadem infra divina officia, pro decore ecclesiae eiusdem, et ipsas processiones incedere teneantur. Officium vero praedicaturae ecclesiae eiusdem praefati domini Praepositus et Decanus annis singulis aequaliter ferre et implere tenebuntur per se vel per alium idoneum praedicatorem salariandum; vicarii quoque antedicti in horis canonicis et aliis divinis officiis more aliarum ecclesiarum collegiatarum ac eisdem, et praesertim ecclesiae Sancti Floriani in Cleparz se in omnibus conformando, cum potestate ipsis reservata, statuta quibus tam in ecclesia et cantu, quam in domo se regere et regulari poterint, per eosdem Praelatos conficiendi in forma meliori pro honore Dei et Sanctorum Omnium, quorum piis adiuti suffragiis, dum ante thronum divinae maiestatis stabimus, potiora

Fragment zapiski 6 , Numer strony/karty w źródle: 148

retributionis praemia valeamus promereri; quodque alii beneficiati cum suis beneficiis et officiis volentes incorporari ad ecclesiam praedictam, iuxta praemissa admittantur et incorporentur. Rogantes humiliter et devote eundem illustrissimum Principem, reverendissimumque in Christo patrem dominum Fredericum Dei gratia electum confirmatum ecclesiae Cracoviensis, ut Dominatio sua reverendissima more pastoris vigilis, ad ipsam ecclesiasticam Sanctorum Omnium exaltationem, „vota nostra et ordinationes nostras superius expressas suscipiat, admittat et confirmet, defectusque suppleat, prout ad suae illustrissimae Dominationis officium pertinet pastorale: mercedem copiosam a Deo altissimo et Sanctis Omnibus, assiduam ad Deum intercessionem, nostraque obsequia et orationes sua Dominatio proinde receptura. In cuius rei testimonium sigilla nostra praesentibus sunt subappensa. Actum et datum in Conventione Novae Civitatis Corczyn, feria tertia proxima ante dominicam Laetare Ierusalem etc. Anno Domini Millesimo Quadringentesimo nonagesimo.“

Fragment zapiski 7 , Numer strony/karty w źródle: 148

Nos itaque Fredericus Dei gratia electus confirmatus Cracoviensis memoratus, sollicita pectoris nostri meditatione, piisque permoti studiis, cupientes, ut ubique in nostra diocesi Cracoviensi cultus divinus refloreat, efficere, in praemissisque mature et digeste procedere volentes, visis et recensitis literis praeinsertis ecclesiae Omnium Sanctorum praedictae patronorum, nostras Cridae sive citationis literas, iuxta patriae morem, contra omnes sua interesse putantes et quos praesens tangere dinoscitur negotium, praemisimus exequendum. In quorum termino nullo penitus impugnante seu contradicente, spontanea insuper voluntate et libero consensu venerabilium virorum Arnolphi de Myrzinyecz Sacrae Theologiae et luris canonici Doctoris, Canonici nostrae Cracoviensis, et Nicolai Gromaczsky Decani Premisliensis ecclesiarum, praedictaeque ecclesiae Omnium Sanctorum in Cracovia plebanorum et rectorum verorum, ad id praesertim accedentibus, resignatione eiusdem ecclesiae ipsorum primitus per procuratorem eorum legitimum mandatum sufficiens ad id habentem, in manibus nostris facta et per nos in forma iuris consueta recepta et admissa, titulum ecclesiae parochialis penitus et omnino extinguentes, collegiatam ecclesiam sub titulo et vocabulo Omnium Sanctorum in praedicta civitate Cracoviensi, attento eiusdem civitatis situ securo et amoeno, hominum frequentia ac copia ubertatis, ut exnunc et inantea collegiata ecclesia vocari et appellari debeat, in qua pro hac vice duos Praelatos, videlicet Praepositum et Decanum, sex Canonicos tanquam membra, et etiam alia altaria in ipsa ecclesia consistentia, censibus et proventibus dotata et fundata seu erecta, ac imposterum dotanda et fundanda pro tempore, Capitulum et collegium ipsius ecclesiae constituentia, facientia et repraesentantia, et octo vicarios perpetuos, scolae magistro inter eos computato, qui per se vel per suum substitutum in horis canonicis pariformiter servire debebit, censuimus erigendum, fundandum, creandum et instituendum, ac in Dei nomine tenore praesentium ad laudem Omnipotentis Dei, eiusque Genitricis Virginis Mariae, Sanctorumque Omnium, sub titulo tamen et vocabulo iam saepefato fundamus, erigimus, creamus et instituimus per ipsos Praelatos, Canonicos et vicarios sub modo et forma infrascriptis, in divinis officiis et cura animarum ac regimine spiritualium et temporalium regendum, gubernandum, disponendum, ordinandum et regulandum. Et primo volumus, statuimus, ordinamus et decernimus, quod omnes et singuli Praelati ecclesiae collegiatae Sanctorum Omnium

Fragment zapiski 8 , Numer strony/karty w źródle: 149

in Cracovia pro tempore et eorum quilibet in solidum, in sua dignitate, officio vel iurisdictione sibi de iure et consuetudine annexis sint solliciti et diligentes, omnia et singula ad suam curam pertinentia plene et integre absque omni negligentia ferendo et adimplendo, prout et quemadmodum in aliis nostrae diocesis Cracoviensis collegiatis ecclesiis, et signanter Sancti Floriani in Cleparzs similes Praelati perficiunt et adimplent. Quibus omnibus et singulis et eorum cuilibet in solidum ad suam iurisdictionem et officium exercendum plenam et omnimodam damus et attribuimus potestatem et auctoritatem: Praeposito siquidem tanquam principaliori, ut cura et administratio spiritualium sollicite geratur, attendat; Decano, ut curam et regimen vicariorum, omniumque suppositorum dictae ecclesiae, quantum in divinis officiis sint diligentes et attenti, seque in bonis moribus honeste et laudabiliter inter populum Dei conversando exercere studeant, in quo eius conscientiam oneramus, fideliter gerat, et quod insuper cantus chori rite et laudabiliter continueque peragatur, diligenter attendat; qui scolam in suis structuris una cum Praeposito tempore necessitatis reformabunt, et ipsi soli magistrum scolae locabunt et praeficient, sacristianum tenebunt, qui sit et organista; qui sacristianus in sua potestate campanatores duos habebit bonos, compositos et valentes in servitiis ecclesiae praefatae. Item ut cultus divinus diurnus pariter et nocturnus ordinate et devote in eadem ecclesia peragatur, quatenus ordinis observantia, morumque compositio ac Dei summi devoto culmine intuentium oculos moveant ad divina, ipsaque corda hominum, quae refriguerunt, quomodolibet ad amandum Deum et quaerendum prae omnibus coelestia accendant, statuimus et ordinamus: quod omnes et singuli vicarii eiusdem ecclesiae pro tempore omnes horas canonicas diurnas pariter et nocturnas, aliaque omnia et singula divina officia, horas temporibus certis et deputatis adinstar et similitudinem nostrae Cracoviensis ecclesiae, aut ad minus more Sancti Floriani in Cleparzs extra muros Cracovienses et aliarum collegiatarum nostrae diocesis, peragere et decantare habebunt et tenebuntur. Item videlicet quod ipsi vicarii pro tempore omnibus diebus et festis duplicibus sive ferialibus matutinas trium lectionum vel novem decantabunt, prout pro tempore videbitur Praelatis et Canonicis circa ecclesiam residentibus. Quandocunque scolares non cantarent, in fine tamen Ave stella matutina, subiungendo cantabunt, deinde Primam, Tertiam, Sextam et Nonam, Vesperas et Completorium, scolares vero Salve Regina cum Antiphona, Recordare vel Regina coeli, cum Collecta adiciendo. Summani missam de tempore seu de die unusquisque vicariorum suam (h)ebdomadam ad altare celebrando, similiter Marianam alias Maturam de Beata Virgine, et prout ante consuetum fuit, (h)ebdomadatim prosequendo, unus ad altare et alii cantum in choro decantando; item unam missam lectam in ortu solis, ad libitum legentis, praesertim diebus ferialibus propter laborantes, inter se ordine servato iuxta temporis exigentiam perficiant; clerici vero diebus dominicis, festivis et ferialibus cantum summae missae expleant. Item rector scolarium cum suis scolaribus dominicis et festivis ac celebribus diebus Matutinas, prout ante fuit consuetum cantari, Primam, Vesperas primas et secundas cum Completorio et Salve Regina, similiter et tempore Quadragesimae Matutinas diebus ferialibus tribus ante Pascha, quas tenebrosas plerique appellant, cantabit; etiam per totum tempus in Adventu Christi Rorate omni die cum scolaribus cantabit, et tempore Quadragesimae dando tres aut quatuor socios, et hoc propter occupationem vicariorum circa confessiones dictae ecclesiae

Fragment zapiski 9 , Numer strony/karty w źródle: 150

subditorum explebit; item vigilias novem lectionum circa mortuorum exequias, aut ubi se necessitas vel occasio obtulerit, decantare sit astrictus, statuimus et ordinamus. Volumus tamen, ut vicarii ecclesiae eiusdem perpetui dominicis et festivis diebus in missa summa, Vesperis primis et secundis, iuxta ordinem suum recturam faciant et secundum consuetudinem ecclesiae nostrae Cracoviensis aut Sancti Floriani in Cleparzs, inchoent et intonent, atque magistro scolae de portione vigiliarum, eum ex consuetudine contingente, respondeant. Item statuimus et ordinamus, quod dominicis et festivis diebus ac Rogationum, et quotiens processiones de iure vel consuetudine aguntur, seu per nos et nostros successores essent indictae, item circa thurificationem, maxime in diebus solennibus, omnes vicarii teneantur personaliter interesse, et in missa summa Praelato, Canonico seu vicario ad altare maius in choro celebranti, duo ad minus in dalmaticis ministrare. Item statuimus, ordinamus et decernimus, quod communitas vicariorum perpetuorum curam habeat et gerat dictae ecclesiae collegiatae et totius parochiae animarum, quam et eius exercitium in eos transfundimus et illam ipsis tenore praesentium committimus, ita videlicet, quod (h)ebdomadarii pro tempore existentes, in ministrandis sacramentis, tam sanis quam infirmis, cum omnibus secundum ordinem vicariis habeant curae eiusdem exercitium, et omnibus in communi incumbat cura eadem animarum, ita quod ubi unus defecerit idiomate vel alio defectu seu impedimento notabili aut necessitate inevitabili, alter in caritate suppleat maxime in confessionibus generalibus Christi fidelium, in quibus unus alterum supportet modo quo poterit meliori, ut salus inde proveniat animarum. Occasione cuius curae omnes quaestus ecclesiae et obventiones universas una cum Offertorio habebunt et percipient, quas inter se aequali partientur divisione: ut nec aliquis alius in capienda portione alium vicarium antecellat, purpureis et sericeis staminibus panni, luminibus, cera aut testamentaliter legatis pro reformatione et utilitate ecclesiae una cum pretio a sepultura ecclesiastica dari consueto, cedere volumus, exceptis. Item statuimus et ordinamus, quod quilibet Canonicus et Praelatus expost recipiendus unam cappam de purpura, aut eius valorem trium marcarum pecuniae currentis, ecclesiae praedictae reponat, et pro consolatione vicariorum Praelatus florenum et Canonicus sex grosos dare teneatur infra mensem sub excommunicationis poena per nos et successores nostros vel Vicarium in spiritualibus aut Officialem generalem pro tempore existentem, quolibet excluso impedimento, in non solventes promulganda. Item statuimus et districte praecipimus, quod omnes et singuli Praelati et Canonici ecclesiae praedictae pro tempore residentes circa eandem ecclesiam et beneficia sua, divina officia sine omni negligentia et diminutione per se vel eorum vicarios ibidem perficiendo et adimplendo, faciant, quique semel in anno omnes et singuli ad Capitulum generale in festo Sanctorum Omnium in eadem sua ecclesia singulis annis celebrabunt, sub poena excommunicationis et trium marcarum monetae currentis irremissibiliter Capitulo persolvendarum et pro fabrica ecclesiae ipsius Collegiatae applicandarum, ad quam exigendam etiam per censuram ecclesiasticam Capitulo dictae ecclesiae damus et conferimus plenam authoritatem, conveniant et eorum quilibet conveniat, de negotiis, rebus et utilitatibus eiusdem ecclesiae tractaturi et provisuri, nisi cum notabilis necessitas, et signanter si extra diocesim eum manere contingeret, excusaret. Item statuimus et ordinamus, quod eadem ecclesia collegiata una cum suis beneficiatis omnibus et singulis ad modum aliarum collegiatarum

Fragment zapiski 10 , Numer strony/karty w źródle: 151

nostrae diocesis singulis libertatibus, praerogativis, iuribus et privilegiis et immunitatibus talibus ecclesiis de iure vel consuetudine datis et concessis, gaudere debeat et fulciri, quodque etiam ab omnibus oneribus et procurationibus ac provisionibus Archidiaconi sit exnunc et inantea penitus et omnino libera et exempta, censu aut collecta Denarii Sancti Petri, quem vicarii ecclesiae praedictae collegiatae etiam expedire tenebuntur iuxta taxam hactenus observatam, excepto; iurisdictionem tamen eiusdem, personarumque et suppositorum eius omnium et singulorum reformationem et correctionem nobis et successoribus nostris pro tempore, vel aliis per nos vel successores nostros Episcopos Cracovienses commissariis deputandis, reservamus. Statuimus etiam, quod quilibet Praelatus et Canonicus eiusdem ecclesiae habeat almucium de cismis, et Vicarius de aspergellinis pellibus, a tempore receptionis infra medium annum, sub poena excommunicationis per nos aut successores nostros ferenda. Item statuimus et decernimus, quod quilibet Praelatus et Canonicus de novo receptus aut recipiendus in praedictam ecclesiam, circa suam receptionem per se vel suum procuratorem legitimum iuramentum infrascriptum teneatur praestare hoc modo: Ego N. iuro ad sancta Dei Evangelia, quod domino meo Episcopo Cracoviensi obediens ero, et iura, consuetudines rationabiles antiquas et approbatas ipsius ecclesiae, et praesertim Statutum de almucio, cappa et consolatione vicariorum, pro posse et bona fide volo servare, et consilia Capituli, quae mihi fuerint revelata, ad eorum damnum vel praeiudicium nulli pandam, et omnia alienata indebite ad ius et proprietatem ipsius ecclesiae omnibus iustis modis rationabilibus quibus potero, revocabo. Sic me Deus adiuvet et haec Sancta Evangelia. Item quia ecclesiam praedictam interim quo parochialis esset, novimus splendide et sufficienter in suis ornamentis, structuris et necessariis per ipsius Vitricos, quos ipsi Praelati una cum Canonicis gubernatam et ordinatam esse instituent, quocirca erectione huiusmodi in collegiatam non obstante, eius dispositionem, regimen et ordinem in administranda cera, ornamentis, structuris, aedificiis et quibuscunque defectibus quomodolibet eam concernentibus, volumus et decernimus in auctoritate, potestate et dispositione ipsorum Vitricorum remanere, inhibendo districte ipsis Praelatis et Canonicis, ne eosdem Vitricos in gubernatione, ordinatione et regimine eiusdem ecclesiae impediant, nec ipsos tanquam fideles, devotos, sinceros et sollicitos gubernatores perturbent quovismodo, sepulturas, testamenta, oblationes in rebus et eleemosynas pro fabrica dictae ecclesiae quomodolibet spectantes tollere et exigere permittant, per ipsos, dante Domino, in usus, ornamenta, vasa, fabricam, decorem et necessitatem eiusdem ecclesiae convertenda; claves tamen sint tres a cisticula ecclesiae, Praepositus vel suus vicesgerens unam, Canonicus per Capitulum eligendus aliam, et tertiam Vitrici habeant. Caeterum quia optat praemia quisque labor, cum neque os bovis triturantis convenit alligari, iuris quoque et aequitatis dictante eloquio: Qui sentit onus, sentire debet et commodum, et qui altari servit, de altari vivat; unde Praepositum et Decanum de bonis, proventibus, decimis et praediis, quae hactenus ut rectores pacifice et quiete possident, instituimus certis iam demptis iuxta literas fundationis praeinsertas; Canonicos vero sex pro hac vice, et tandem quotquot poterint haberi et commode sustentari de censibus et obventionibus ac proventibus quibus cunque ad altaria eorum consignatis, etiam instituimus et ordinamus ita, quod Praelatos et Canonicos illi praesentent patroni, qui praesentabant plebanos vel altaristas ex antiquo per

Fragment zapiski 11 , Numer strony/karty w źródle: 152

nos vel successores nostros instituendos. Item quod vicarii habeant unam domum penes cimiterium, ita ut possent habere transitum ad chorum pro cantandis vel legendis horis canonicis secundum Statuta eis danda per ipsos Praelatos cum Canonicis et per nos confirmanda, ibidem commaneant et vivant. Pro quorum contentatione Vicariorum ipse Praepositus et Decanus dent hoc in commune, quod iam in literis fundationis continetur, et Canonici id quod dabant lectoribus altariorum et missarum, dent ad commune eorundem vicariorum, salvo eo, quod per se missas debitas suorum altarium poterint explere et expedire, quod eis facere licebit; alios tamen lectores extraneos praeter vicarios non admittendo, ita quod easdem missas seu lectas impleant vicarii debite, ne altaria vel eorum fundatores fraudentur in eorum desideriis. Item quod ipsi vicarii totaliter habeant Columbationem cum Denario Sancti Petri, excepto quod solvere debent pro Camera apostolica, et Offertorium etiam habebunt, aliosque quaestus licitos et honestos, quos vicariis praesentabunt ipsi Praelati cum Canonicis capitulariter congregati et in simul circa ecclesiam residentes pro tempore, bono modo viros valentes ordinando; et praedicatura annis singulis pariformiter et in solidum inter Praepositum et Decanum compleatur. Similiter de organista curam habebunt, illique salarium solvere etiam et cantori tenebuntur secundum antiquam consuetudinem. Sacristianum vero ipsi Praelati cum Canonicis eligent et res ecclesiae custodiendas eidem committant, qui habebit officia explere secundum prius praemissa. Ut ergo praedictorum vicariorum universitas virorum maturorum et eruditorum resplendeat, volumus et ordinamus, ut perpetuo per Decanum, vel in absentia Decani, Praepositum residentem, seu in utriusque tam Decani quam Praepositi absentia, per Canonicum seniorem ad vicarias eorum perpetuas, ad praesentationem totius Capituli eiusdem ecclesiae Omnium Sanctorum instituantur et investiantur, nec non pro excessibus et defectibus in divinis officiis ac neglectu curae animarum occurrentibus et emergentibus emendentur, corrigantur et corripiantur. Aliaque omnia et singula in praeinsertis patronorum sive collatorum literis contenta, ut et tanquam salubria et deifica, in omnibus clausulis, punctis et conditionibus approbamus, admittimus, confirmamus et ratificamus, roburque firmitatis obtinere decernimus, temporibus perpetuo duraturis. Et nihilominus venerabiles et honorabiles Nicolaum Gromaczsky ad Praeposituram, Arnolphum de Myrzinyecz Doctorem ad Decanatum, Petrum Vapowsky, Stanislaum de Brzeziny Sacrae Theologiae Professorem, Georgium Sworcz de Cracovia plebanum Sanctae Mariae, Magistrum Iohannem Visschoczsky Decretorum Doctorem, Nicolaum Pater et Iohannem Baccalarium Artium ad Canonicatus et prehendas novae fundationis huiusmodi ecclesiae Omnium Sanctorum instituimus et investimus per praesentes administrationem spiritualium et regimen temporalium dictarum Praelaturarum et Canonicatuum eisdem singillatim et seorsive iuxta effectum praemissorum committendo, mandantes vicariis ecclesiae ipsius Omnium Sanctorum, quatenus dominos eosdem per nos, ut praefertur, more praemisso institutos, ad possessionem realem, actualem et corporalem Praelaturarum et Canonicatuum novae fundationis inducant et admittant in forma iuris consueta, recepto tamen primitus ab ipsis dominis Praelatis et Canonicis seu eorum legitimis procuratoribus, de observandis Statutis et consuetudinibus ecclesiae praefatae Omnium Sanctorum collegiatae corporali iuramento. In quorum omnium et singulorum fidem et testimonium praemissorum, praesentes nostras erectionis et confirmationis literas sive Instrumentum

Fragment zapiski 12 , Numer strony/karty w źródle: 153

publicum per Notarium nostrum, causarumque et facti huiusmodi coram nobis scribam infrascriptum, scribi et publicari, nostrique appensione sigilli iussimus et fecimus communiri. Actum et datum in Iszlza, Anno Domini Millesimo Quadringentesimo nonagesimo, Indictione octava, Pontificatus sanctissimi in Christo patris et domini nostri, domini Innocentii divina providentia Papae octavi, anno ipsius sexto, die vero Mercurii vicesima quarta mensis Martii, hora Vesperorum vel quasi. Praesentibus ibidem venerabili et honorabilibus Iohanne de Baruchow Decretorum Doctore, Archidiacono Cracoviensi, Andrea de Lublyn Canonico Visliciensi, Iacobo Volsky plebano in Woycziechow, Paulo Rzeschothko capellano Curiae nostrae et aliis multis fide dignis testibus ad praemissa.

Fragment zapiski 13 , Numer strony/karty w źródle: 153

(L. S. n.) Et ego Iohannes Andreae de Gorzicze clericus Poznaniensis diocesis, publicus imperiali auctoritate Notarius, illustrissimi Principis, reverendissimique domini et domini Frederici Dei gratia electi confirmati ecclesiae Cracoviensis memorati et facti huiusmodi coram ipso scriba, quia praedictis erectioni, fundationi, creationi, confirmationi, ordinationi, resignationi, institutioni et decreto, aliisque omnibus et singulis praemissis, dum sic ut praemittitur, agerentur et fierent, una cum praenominatis testibus praesens interfui, eaque omnia et singula praemissa sic fieri vidi et audivi: ideo praesentes erectionis et confirmationis literas sive Instrumentum publicum, manu mea propria scriptum, confeci et in hanc publicam formam redegi, signo et nomine meis solitis et consuetis una cum appensione sigilli dicti reverendissimi domini electi confirmati et de eius mandato speciali consignando, in fidem et testimonium omnium et singulorum praemissorum. Et constat mihi Iohanni de Gorzice Notario praescripto de correcturis huius privilegii in sex locis, videlicet in his verbis et sententiis : „cum fertone dedit et contulit"; item „absque duodecim marcis“; item „pro se habeat“; item „singulis aequaliteritem „Praelatus florenum et Canonicus sex grossos“; item „annis singulis pariformiter et in solidum“; quae non ex aliquo vitio, sed per errorem obmittebantur, et per me correcta sunt fideliter de mandato speciali reverendissimi domini electi confirmati suprascripti. Idem Iohannes de Gorzicze Notarius manu propria scripsit.

Fragment zapiski 14 , Numer strony/karty w źródle: 153

Anno1493 Iovis ultima mensis Februarii oblatum in vim probationis de intentione quaestionis subortae inter honorabilem Magistrum Iacobum de Schadek rectorem scolae ad Omnes Sanctos in Cracovia, ex una, et universitatem vicariorum in ibidem, partibus ab altera, coram venerabili viro domino Iohanne de Lathoschin Sacrae Theologiae et Decretorum Doctore, Canonico et Officiali Cracoviensi generali. Qui dominus auditis propositis et responsis dictarum partium, attento etiam onere imposito magistro scolae et suis scolaribus, et tenuitate salarii sui, decrevit haec: quod magister de oblationibus et redditibus ac columbatione, aliis accidentalibus obventionibus, quae nomine distributionum censentur, undecumque proveniant, ex quaestibus ecclesiae debet habere aequalem partem sicut aliquis ex vicariis; illos vero census et redditus, qui ad fundum vicariorum pertinent, scilicet censibus terrestribus, terragiis et decimis, si quae sunt da .......... et de censibus, qui debentur vicariis a Praelato vel Canonicis, ab illis magister debet esse alienus,

Komentarz do fragmentu zapiski:
(In dorso:)

Fragment zapiski 15 , Numer strony/karty w źródle: 154

nec de illis debet participare. Et haec dominus decrevit tenendum et observandum. Item decrevit, quod Magister teneat onera secundum tenorem privilegii et constitutionis Praelatorum ac Canonicorum alias Capituli huius ecclesiae, quo ad cantum Laudum, Versiculorum, Matutini et aliarum horarum, iuxta morem et consuetudinem aliarum ecclesiarum collegiatarum in diocesi Cracoviensi consistentium. Quod quidem decretum et praemissa omnia servanda ipse dominus Officialis ipsis partibus tenere, observareque sub censuris ecclesiasticis mandavit. Praesentibus dominis Iohanne Vissoczsky Decretorum Doctore, Canonicoque ecclesiae Omnium Sanctorum praefatae, praemissa nomine Capituli instigante, Stanislao de Przeworsko plebano in Gdow, Stanislao de Klomicze, Bartholomeo de Biskupye Notariis publicis testibus circa praemissa.
Petrus de Skarbimiria apostolica et imperiali auctoritatibus Notarius, de mandato dicti domini Officialis manu propria scripsit.

Fragment zapiski 16 , Numer strony/karty w źródle: 154

Anno Domini 1496 Lunae ante penultima Augusti, Repositum per venerabilem dominum Iohannem Vissoczky Decretorum Doctorem etc. satisfaciendo mandato et decreto domini reverendissimi Cardinalis, iuxta exigentiam termini per eundem dominum reverendissimum, praesentibus ex adverso vicariis, coram domino Officiali Cracoviensi continuati et praefixi, in contumaciam partis petentis debito modo consultari et videri, si ipsum privilegium in aliquo sui loco per ipsum dominum Doctorem sit correctum vel vitiatum, et casu quo non fuerit vitiatum, actionem pro infamia contra dictos suos adversarios reservari. Et dominus visis videndis decrevit decernenda, pronuntiavitque voluntatem suam. Nihilominus tamen dictus dominus Doctor pro informatione animi domini Officialis notam remissionis causae et facti per eundem reverendissimum dominum Cardinalem factae, ut dicebat, apud adversarios habitam, pro se, in quantum pro eo sunt, reproduxit ultro et monitionem contra eosdem ad reponendam eandem notam per dominum Officialem decerni petivit. Et datum ut supra, praesentibus Andrea de Pilzno, Iohanne de Michalow et Martino de Lancicia Notariis bonis.

Komentarz do fragmentu zapiski:
(Ex archetypo membranaceo, cum sigillo cereo rubro, in funiculis sericis coloris rubri et nigri pendente. Sigillum exhibet imaginem Angeli scutum cum Aquila Polonica tenentis. Inscriptio in ambitu illegibilis. — Nr. Archiv. Univ. 11,563.)